Prezydent Ronald Reagan mówił o swoim stosunku do Związku Radzieckie­go: „Ufaj, ale sprawdzaj". Taki sam stosunek mają twoi pracodawcy do cie­bie. Zanim przyjmą cię do pracy, będą chcieli poznać opinie innych osób o tobie.

Czas, jaki przeznaczysz na wybór lub nawet przygotowanie referencji, może zadecydować, czy otrzymasz ofertę pracy. Większość pracodawców nie będzie polegać wyłącznie na twoich słowach lub nawet na swoich włas­nych wrażeniach. Nie wiedzą, jakim jesteś pracownikiem, ponieważ nie znają cię dostatecznie długo i nigdy nie widzieli cię w działaniu.

Na początku poszukiwania pracy powinieneś umówić się co najmniej z trzema osobami, które mogą ci wystawić pozytywną opinię. W później­szej fazie osób tych powinno być pięć lub nawet siedem. Ułatwia to twoje­mu potencjalnemu pracodawcy skontaktowanie się z przynajmniej jedną z tych osób w stosunkowo krótkim czasie.

Osoby te muszą wzbudzać zaufanie, znać się dobrze i wyrazić swoją zgodę na przeprowadzenie rozmowy z potencjalnym pracodawcą. Kryteria te może spełniać wielu ludzi.

Byli pracodawcy. Pochodzące od nich referencje są najbardziej wartoś­ciowe, ponieważ ich opinie na temat twoich umiejętności i osiągnięć brzmią szczególnie wiarygodnie.

Mówią tym samym językiem co pracodawca, który rozważa, czy cię za­trudnić. Jeśli bardzo długo nie zmieniałeś pracy, zapoznaj się z podrozdzia­łem Długotrwała praca na jednym stanowisku.

Koledzy z pracy. Mogą być bardzo przydatni, zwłaszcza jeśli zajmują obec­nie stanowiska kierownicze. Znają cię prawdopodobnie lepiej niż pracowni­cy działu personalnego. Pomocni mogą się również okazać członkowie or­ganizacji zawodowych, do których należysz.

Nauczyciele. Jeśli właśnie ukończyłeś szkołę, właściwymi osobami do wy­stawienia referencji mogą być twoi byli nauczyciele. Nauczyciele nie mogą wypowiedzieć się na temat umiejętności, które zdobyłeś w pracy, mogą jednak opisać twoje uzdolnienia i osiągnięcia w zakresie nauki komuniko­wania się na piśmie oraz ustnych prezentacjach.

Inni przełożeni. Jeśli pracowałeś jako wolontariusz dla twojej lokalnej społeczności, spotkaj się z przynajmniej jedną osobą, która nadzorowała twoje wysiłki. Osoba ta może ocenić twój stopień zaangażowania, a być może także zdolności twórcze i przyzwyczajenia.

Osobom, które mogą wystawić ci referencje, ułatwisz zadanie, pokazu­jąc swoje CV i kluczowe przesianie (dodatkowa korzyść polega na tym, że sprawdzą, czy w tekście nie ma błędów). Powiedz, o jakich twoich osiągnię­ciach i cechach, twoim zdaniem, powinni wspomnieć. Jeśli wiesz, że twój potencjalny pracodawca zamierza się z nimi skontaktować, powiadom ich o tym.

Nie zamieszczaj ich adresów w swoim CV, jeśli nie wyrazili na to wcześ­niej zgody. Ogłaszanie wszem i wobec, w jaki sposób można się z nimi skontaktować, może niestety spowodować, że będą otrzymywać niechcia­ne telefony lub e-maile.

Referencje osobiste. Znaczenie referencji osobistych jest mniejsze niż w przeszłości, są jednak przydatne, jeśli przez dłuższy okres nie byłeś za­trudniony. Ludzie, którzy dobrze cię znają, mogą wypowiedzieć się na te­mat twojego charakteru czy poziomu etycznego. Mogą to być przyjaciele, osoby duchowne, a także członkowie różnych stowarzyszeń lub klubów. Miej świadomość, że ich zdolność do poręczenia za ciebie ogranicza się do twoich cech osobowych, nie zaś zawodowych. Nie wykorzystuj w tej roli krewnych lub wspólników. Nie zapominaj, że referencje osobiste nigdy nie zastąpią referencji zawodowych. Badania przeprowadzone przez Monstera wykazały, że mniej niż połowa pracodawców zwraca uwagę na referencje osobiste.

Hubert 2009-08-18